Johan Cruyff trong màu áo ĐTQG Hà Lan

Người hâm mộ bóng đá thế giới có lẽ đều biết việc đội tuyển Hà Lan dự World Cup 1978 mà không có ngôi sao số 1 là Johan Cruyff. Nhiều người từng trách cứ Cruyff đã thiếu tinh thần ái quốc nên mới viện cớ rút lui, khiến tuyển Hà Lan tuy vẫn chơi hay, lọt vào chung kết, nhưng đã không thể vượt qua được thách thức đến từ đội chủ nhà Argentina để một lần giành ngôi vô địch. Mãi cho tới 3 thập kỷ sau, nhân một dịp tình cờ, huyền thoại bóng đá này mới bật mí nguyên nhân sâu xa khiến ông phải dằn lòng cam chịu điều tiếng, đấy là việc trước giải, gia đình ông bị một nhóm mafia vô cớ đe dọa, buộc phải rút lui khỏi ĐTQG. Không thể lý giải ngọn ngành nguyên nhân dẫn tới sự việc này, chỉ biết rằng khi sự thật được công bố, thì giới mộ điệu đã dành sự cảm thông thật sự đối với Cruyff, bao gồm cả sự thống khổ bị nghi ngờ, oán trách suốt mấy chục năm.

Trường hợp các HLV Ancelotti hay Mancini cùng từng từ chối đề nghị làm HLV trưởng ĐTQG Ý cũng được đông đảo người hâm mộ chia sẻ. Bối cảnh khiến họ quyết định từ chối "đặc ân" được dẫn dắt Squadra Azzuri vốn xuất phát từ những "zích zắc" trong mối quan hệ với các lãnh đạo liên đoàn bóng đá quốc gia. Những mâu thuẫn về quan điểm làm việc đương nhiên sẽ khiến cho họ khó tìm được sự thống nhất với Liên đoàn bóng đá Ý về kế hoạch, phương thức làm việc ở ĐTQG, điều tối kỵ với bất kỳ HLV chuyên nghiệp nào.

Năm 2004, người hâm mộ bóng đá Anh sững sờ hay tin tiền vệ Paul Scholes bất ngờ từ giã đội tuyển QG ở tuổi 30. Đấy là khi anh muốn tập trung toàn bộ sức lực của mình cho "Quỷ đỏ" Manchester United, đồng thời dành thêm thời gian lo cho gia đình. Sáu năm sau, HLV Capello vẫn tín nhiệm, mời Scholes trở lại, nhưng bất thành. Tuy nhiên, ngay sau thất bại của ĐTQG tại World Cup 2010, chính Scholes đã bày tỏ sự hối tiếc vì đã quay lưng lại đội tuyển. Cũng tại kỳ giải ấy, trung vệ Wayne Bridge của tuyển Anh cũng xin rút (và được chấp thuận), đơn giản vì không thể "chung chiến hào" với kẻ vừa bị phát giác đã nẫng mất bạn gái mình - đội trưởng John Terry...

Paul Scholes

Trên thực tế, những sự chia tay "bất đắc dĩ" vì chuyên môn, sức khỏe hoặc một lý do "bất khả kháng" như trên... đều dễ  được thông cảm. Nhưng trong phạm vi thể thao nói chung, bóng đá Việt Nam nói riêng, lại có rất nhiều câu chuyện cho thấy cái gọi là "màu cờ sắc áo", "nghĩa vụ và vinh quang", "trách nhiệm với Tổ quốc"... chưa hề song hành với sự phấn đấu về chuyên môn của nhiều tuyển thủ. Tại SEA Games 16 năm 1991, từng xảy ra chuyện 11 tuyển thủ bóng đá bất ngờ rủ nhau “đào ngũ” vì những mâu thuẫn nội bộ. Sự lục đục trong nội bộ đội tuyển bóng đá, kéo dài và không được giải quyết triệt để là nguyên nhân sâu xa dẫn tới không ít trường hợp tương tự (nhưng mang tính cá nhân) sau này. Việc Vũ Minh Hiếu bức xúc "tố" trước công luận về những "phe, phái" trong nội bộ ĐTQG năm 1999 là một ví dụ. 

Anh chỉ ra rằng những tài năng đơn lẻ như mình, nếu không thuộc "phe, nhóm" nào đó sẽ khó có cơ hội có chỗ đứng trong đội tuyển. Hậu quả là Hiếu - vì vi phạm "luật Ormeta" - bị HLV Riedl thẳng thừng loại khỏi ĐTQG. Tuy nhiên, cũng từ câu chuyện này, lãnh đạo Liên đoàn bóng đá và bản thân vị HLV người Áo này hiểu được rõ hơn những khúc mắc ảnh hưởng nghiêm trọng tới chuyên môn của đội.

Cũng có những trường hợp VĐV cố tình kiếm cớ không tập trung đội tuyển đơn thuần vì sợ bị "lòi đuôi". Như tiền vệ nổi tiếng T.T của Sông Lam Nghệ An, từng vài lần góp mặt cùng đội rồi rút lui vào giờ chót với đủ các chứng bệnh này nọ. Sau này người ta mới biết T nghiện ma túy, nên anh rất sợ bị phát hiện ra trong quá trình tham dự các giải quốc tế... 

Tấn Tài

Lại có trường hợp VĐV xin rời đội tuyển vì cảm thấy quá tự ti. Chuyện của Tấn Tài hồi năm 2004 (khi ấy mới 20 tuổi) là một ví dụ điển hình. Chàng trai mới lớn quá "ngợp" trước các anh lớn trong đội, quá tự ti với năng lực của mình để rồi có những biểu hiện, hành động tiêu cực, khiến HLV Tavares nổi đóa: "Tôi còn dẫn dắt ĐTQG thì cậu ta sẽ không bao giờ được triệu tập nữa!"...

Có không, hình ảnh lá cờ Tổ quốc trong trái tim họ?

Đối với rất nhiều ngôi sao đẳng cấp thế giới, dù đã nổi tiếng đến mấy, giàu có đến mấy, thì việc được khoác áo ĐTQG thi đấu ở các giải quốc tế là một niềm vinh dự lớn. Xin nhắc lại rằng một khi đã nổi tiếng, vươn lên tầm thế giới (thường đều thông qua một thời gian thi đấu cho các đội tuyển), những Romario, Ronaldinho hay David Beckham có lẽ đều hiểu rõ rằng, họ không cần thiết phải "làm giá" cho mình thêm nhờ khoác áo ĐTQG nữa. Ấy vậy mà Romario vẫn khóc nức nở trước "bàn dân thiên hạ" vì bị HLV Scolari gạt khỏi danh sách ĐTQG Brazil dự World Cup 2002. Anh đã gần như van vỉ ông thầy khó tính, rằng dù lối chơi bóng có phần phóng túng và có thiên hướng cá nhân, nhưng anh sẽ cố gắng dẹp cái tôi của mình lại để được thêm một lần chinh phục cúp vàng thế giới. Chủ tịch LĐBĐ Brazil từng lên tiếng "xin" cho Romario. Ngay cả huyền thoại Pele - khi ấy là đương kim Bộ trưởng thể thao của xứ sở Samba - cũng đành bó tay trước thái độ cương quyết của Scolari.

David Beckham vẫn khao khát trở lại ĐTQG

David Beckham cũng vậy. Bạn có biết rằng cựu đội trưởng ĐTQG Anh đã từ chối có một trận đấu mang ý nghĩa vinh danh sự nghiệp của anh, chỉ vì "tôi đã từ giã ĐTQG đâu mà cần một trận như vậy". Ai cũng biết rằng Beckham hoàn toàn không còn nằm trong kế hoạch phát triển "Tam Sư" của HLV Fabio Capello nữa, bản thân anh càng rõ điều này hơn ai hết. Nhưng với Beckham thì "sẽ không bao giờ tôi nói lời chia tay đội tuyển. Bất cứ lúc nào đội tuyển cần, tôi sẽ có mặt". Danh vọng và tiền bạc của cầu thủ 36 tuổi đã đến mức tột đỉnh, vậy mà với anh, việc được khoác lên mình tấm áo ĐTQG thi đấu các trận quốc tế vẫn là niềm vinh dự vô bờ mà không gì có thể so sánh được.

Câu nói xúc động của HLV Falko Goetz, rằng ông sẽ dạy các cầu thủ khi ăn mừng bàn thắng rằng "chớ chỉ vào tên trên áo mình mà hãy chỉ vào trái tim" mới đây được Phó chủ tịch VFF Lê Hùng Dũng kể lại trên công luận thật nhiều ý nghĩa. 

Trung vệ  Quốc Anh đối mặt với án phạt của HLV Falko Goetz vì đói rút khỏi ĐTQG

Bởi vậy, khi hàng loạt chuyện chẳng vui xảy ra trong bối cảnh SEA Games đang tới thật gần, thì một lần nữa lại cần đặt ra câu hỏi: "Trong tim họ, các tuyển thủ thể thao quốc gia, có thật sự có không hình ảnh lá cờ Tổ quốc?".