Vì sao HLV Scotland thống trị Premier League?

Nếu Steve McClaren muốn trở lại Anh làm việc, hay Kevin Keegan vì buồn chán mà muốn lại đứng hò hét bên ngoài đường piste trong những trận đấu ở Premier League hiện giờ, có lẽ họ nên học cách nói tiếng Anh với giọng Scotland. Đơn giản là bởi hiện giờ, những HLV đến từ vùng đất láng giềng phía bắc có vẻ được ưa thích hơn nhiều tại Premier League so với các chiến lược gia bản địa.

Xét về dân số, chỉ có khoảng 5 triệu người Scotland trên đảo Anh so với hơn 50 triệu người Anh. Tuy nhiên, 7 trong số 20 CLB ở giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh đang do những người Scotland dẫn dắt. Trong khi xét về trình độ của các CLB lẫn đội tuyển quốc gia, Scotland hoàn toàn lép vế so với Anh, thì ngược lại, đã từ rất lâu rồi, những chiến lược gia của họ là thầy của người Anh.

Lịch sử có tiếng nói quan trọng trong chuyện này. Ngay từ những ngày đầu chơi bóng, những người Scotland đã suy nghĩ về chiến thuật một cách nghiêm túc, xây dựng lối chơi chuyền ban ngắn, di chuyển nhiều và tốc độ, trong khi những người Anh bảo thủ vẫn khăng khăng chuyền bóng bổng, chạy và sút.

Trong giai đoạn 1872-1884, tuyển Anh và Scotland gặp nhau 13 lần, Anh chỉ thắng được 2 trận và thua 9 trận, bao gồm những thất bại tan nát 2-7, 1-6 và 1-5. Thế nên, không có gì ngạc nhiên khi giải đấu chuyên nghiệp đầu tiên được thành lập năm 1885, điều đầu tiên các CLB nghĩ đến là đổ xô lên phía bắc tìm kiếm nhân tài. Đội Preston vô địch bất bại và giành cú đúp năm 1889 chẳng hạn, được biết đến với biệt danh “Những giáo sư Scotland” do có tới 7 cầu thủ Scotland trong đội hình. Tương tự, Liverpool, nằm ngay ở vùng biên giới giữa Anh và Scotland, khi ra mắt lần đầu năm 1892, có 13 cầu thủ người Scotland.

Alex Ferguson (trái) và Kenny Dalglish đang dẫn dắt những đội bóng hàng đầu nước Anh- Ảnh Getty

Chính những người Scotland, cụ thể là Celtic của Jock Stein, chứ không phải các CLB Anh, mới là đội bóng đầu tiên đại diện cho đảo Anh giành được vinh quang ở Cúp C1 châu Âu năm 1967. Cũng vào thời gian đó, Matt Busby và Bill Shankly, hai trong số những HLV Scotland vĩ đại nhất, đang tạo dựng nền tảng cho chính M.U và Liverpool trở thành hai quyền lực không thể thách thức ở Anh. Và sau nửa thế kỷ, dường như người Anh vẫn chưa thoát ra khỏi ảnh hưởng của những chiến lược gia kỳ tài phương bắc. Ở Anfield tối nay, cuộc tái đấu Busby-Shankly sẽ được tái hiện trong hình ảnh Ferguson và Dalglish.

Tố chất Glasgow

Tuy nhiên, sẽ là hơi đơn giản hóa nếu chỉ coi những HLV người Scotland là người Scotland. Cả 7 chiến lược gia đang làm việc ở Premier League ra đời trong phạm vi bán kính 20 km cách trung tâm thành phố Glasgow. Chính xác hơn, thủ phủ của vùng cao nguyên mới là nơi sản sinh ra những HLV tài ba nhất.

“Không thể phủ nhận yếu tố địa lý có vai trò quan trọng”, Craig Brown, cựu HLV đội tuyển Scotland hiện đang dẫn dắt Aberdeen và ở tuổi 71, là người cao niên nhất ở giải vô địch Scotland, nói. “Bóng đá là môn thể thao quốc gia không có đối thủ với dân Scotland, còn người Anh bị phân tâm bởi quần vợt, cricket, golf và bóng bầu dục. Và trung tâm của bóng đá ở Scotland là Glasgow. Không chỉ có 7 người đang làm việc ở Premier League. Từ Glasgow còn có những HLV lớn khác như Billy McKinlay, Steve Clarke hay Gary McAllister”.

Ngoài việc sinh ở Scotland, còn một điểm chung giữa họ: hầu như tất cả sinh ra trong những gia đình công nhân lao động vất vả, quen với thử thách từ khi còn rất nhỏ và được giáo dục đức tính không bao giờ mềm yếu đặc trưng của dân vùng cao phương bắc. Họ cũng đã vươn lên mà không cần một sự nghiệp cầu thủ huy hoàng. Dalglish là một siêu sao của Celtic và Liverpool, Paul Lambert (HLV Norwich) từng giành Cúp C1 với Borussia Dortmund, nhưng đó chỉ là ngoại lệ. Ferguson chỉ là một tiền đạo trung bình yếu ở Rangers. Steve Keane (Blackburn) và David Moyes (Everton) hầu như vô danh khi còn chơi bóng.

“Những cầu thủ giỏi nhất thường không trở thành những HLV giỏi nhất vì mọi thứ đến với họ một cách dễ dàng”, Stein quá cố kết luận. “Họ không bao giờ suy nghĩ như một cầu thủ bình thường. Alex (Ferguson) luôn rất cố gắng khi còn chơi bóng, nhưng ông ấy không có nhiều tài năng trên sân cỏ, điều đó khiến ông ấy phải suy nghĩ một cách thấu đáo về chiến thuật và nỗ lực gấp đôi”.